CamPhuc.comCảm Phục
Việc tốt đời thường

Gặp trẻ đi lạc ở chợ, siêu thị, ngoài đường: người lạ nên giúp thế nào cho an toàn

Thấy một đứa trẻ đi lạc ở chợ, siêu thị hay ngoài phố: cách lại gần để trẻ không sợ, ở yên hay đưa đi, giao cho ai, và những việc tuyệt đối không làm.

Adult kneeling to the eye level of a small child holding a balloon string near a busy market entrance in Can Tho, both seen from behind, warm afternoon light

Gặp một đứa trẻ có vẻ đi lạc, việc đúng là ở lại ngay chỗ đó cùng trẻ, gọi người quản lý nơi đó (bảo vệ, quầy dịch vụ, ban quản lý chợ) hoặc gọi 113 nếu ở ngoài đường, và chỉ giao trẻ cho người mà chính trẻ nhận ra hoặc cho cơ quan có trách nhiệm. Không đưa trẻ về nhà mình, không chở đi tìm, không đăng ảnh mặt trẻ lên mạng.

Cha mẹ quay lại tìm con gần như luôn tìm ở chỗ vừa lạc nhau. Đứa trẻ cũng được dạy là đứng yên chờ. Vì vậy người lạ tốt bụng giúp được nhiều nhất khi giữ trẻ an toàn ở gần chỗ đó, không phải khi dắt trẻ đi khắp nơi. Bài viết dưới đây đi qua từng bước, từ lúc nhận ra một đứa trẻ đang lạc tới lúc giao trẻ cho đúng người.

Nhận ra một đứa trẻ đang lạc

Trẻ đứng hoặc đi một mình, nhìn quanh liên tục, gọi tên ai đó. Đây là dấu hiệu rõ nhất. Trẻ nhỏ đi lạc thường không đi thẳng một hướng mà quay qua quay lại, đứng sững ở lối đi hoặc chạy theo một người lớn rồi khựng lại khi nhận ra không phải bố mẹ.

Trẻ khóc, mặt hoảng hốt, nhưng không có người lớn nào lại dỗ. Một đứa trẻ khóc bên cạnh người lớn đang dỗ là chuyện thường. Một đứa trẻ khóc mà quanh đó không ai phản ứng sau một hai phút mới là điều nên để ý.

Trẻ còn quá nhỏ để ở một mình tại nơi đó. Một em bé ba bốn tuổi đi một mình giữa chợ, bên lề đường lớn hay ở bãi biển gần như chắc chắn là đã rời khỏi người lớn đi cùng. Trẻ lớn hơn có thể đang đi một mình hợp lý — đi mua đồ, đi học về — nên đừng vội cho rằng trẻ nào đi một mình cũng là lạc.

Trẻ trông sợ hãi khi ở cạnh một người lớn cụ thể. Trường hợp hiếm nhưng quan trọng: trẻ khóc đòi bố mẹ, giằng tay khỏi người đang dắt mình. Đừng tự xử lý; báo bảo vệ gần nhất hoặc gọi 113 ngay và nói rõ điều bạn thấy.

Lại gần sao cho trẻ không sợ

Trẻ được dặn không đi theo người lạ, và đó là lời dặn đúng. Vì thế cách bạn tiếp cận phải làm trẻ yên tâm chứ không làm trẻ bỏ chạy. Ngồi xuống cho mắt ngang tầm trẻ, giữ một khoảng cách vừa phải, đừng chạm vào người trẻ ngay. Nói ngắn, giọng nhẹ: "Con đang tìm bố mẹ à? Cô đứng đây chờ cùng con nhé." Câu đó cho trẻ biết bạn sẽ không dắt đi đâu cả.

Nếu đi cùng con nhỏ của mình hoặc có một người phụ nữ khác gần đó, nhờ họ cùng đứng lại. Trẻ thường yên tâm hơn khi thấy người lớn có con nhỏ đi cùng. Hỏi những câu đơn giản: con tên gì, bố mẹ tên gì, con đi với ai, mẹ mặc áo màu gì. Trẻ ba bốn tuổi có khi chỉ biết "mẹ" và "bố", không biết tên — đó là bình thường, đừng hỏi dồn.

Hạn chế bế trẻ lên, trừ khi chỗ đứng nguy hiểm (sát lòng đường, mép nước). Bế lên khiến trẻ dễ hoảng hơn và từ xa người khác dễ hiểu lầm. Nếu trẻ tự đưa tay ra nắm, cứ nắm tay và đứng yên. Không cho trẻ ăn bánh kẹo lạ, vì bạn không biết trẻ có dị ứng gì; nước lọc đóng chai còn niêm phong thì được nếu trời nắng.

Từng bước: từ lúc gặp đến lúc giao trẻ

Trình tự dưới đây áp dụng được ở chợ, siêu thị, công viên, bến xe hay ngoài phố. Ví dụ giả định: chị Mai thấy một bé trai khoảng bốn tuổi đứng khóc ở lối ra của một siêu thị ở Đà Nẵng.

  1. Ở yên chỗ gặp hoặc chỗ gần đó an toàn nhất trong năm đến mười phút đầu, gọi to vài lần câu kiểu "ai lạc bé trai áo xanh không ạ". Người lớn đi cùng thường đang ở rất gần.
  2. Nhờ một người khác đi báo bảo vệ, quầy dịch vụ, ban quản lý chợ hay nhân viên bến xe — còn bạn ở lại với trẻ. Nơi đông người thường có loa phát thanh và có quy trình cho trẻ lạc.
  3. Khi nhân viên tới, đi cùng họ và trẻ tới quầy hoặc chốt bảo vệ gần đó, báo rõ bạn gặp trẻ ở đâu để họ phát loa đúng khu vực.
  4. Ở ngoài đường, công viên không có ai quản lý: gọi 113, nói địa điểm cụ thể, đặc điểm của trẻ, và chờ ở đó. Nếu gần trụ sở công an cấp xã và có thêm một người lớn đi cùng làm chứng, có thể đưa trẻ tới đó; nhắn lại cho người bán hàng xung quanh rằng trẻ đã được đưa đi đâu.
  5. Ở lại với trẻ tới khi trẻ được giao cho cha mẹ hoặc cơ quan có trách nhiệm. Để trẻ đứng một mình ở quầy rồi đi mất khiến trẻ sợ hơn.
  6. Nếu cần, để lại cách liên lạc cho bảo vệ hoặc công an, phòng khi gia đình muốn hỏi lại tình hình lúc gặp.

Những việc không nên làm, dù với ý tốt

Phần lớn sai lầm khi giúp trẻ đi lạc đến từ mong muốn giải quyết nhanh. Mấy điều sau đây nghe có vẻ hợp lý nhưng làm khó cho cha mẹ đang tìm con và có thể đặt bạn vào thế bị hiểu lầm:

  • Dắt hoặc chở trẻ đi vòng quanh để tìm bố mẹ. Bố mẹ quay lại chỗ cũ không thấy con sẽ hoảng hơn, và hai bên dễ lạc nhau thêm lần nữa.
  • Đưa trẻ về nhà mình "cho an toàn" rồi mới báo. Kể cả khi trời tối, mưa to, việc đầu tiên vẫn là báo 113 hoặc công an cấp xã. Giữ trẻ tại nhà riêng khiến mọi chuyện phức tạp cho chính bạn.
  • Chụp ảnh rõ mặt trẻ đăng lên mạng kèm nơi ở, tên trường. Thông tin đó lan đi và không thu hồi được. Việc thông báo tìm người thân nên để công an hoặc ban quản lý làm.
  • Giao trẻ cho người tự xưng là họ hàng mà trẻ không nhận ra. Xem phần dưới về cách kiểm.
  • Mắng trẻ hoặc doạ "đi lạc là bị bắt". Trẻ đang sợ, câu doạ chỉ làm trẻ khóc to hơn và không trả lời được gì.
  • Cho trẻ mượn điện thoại rồi để trẻ tự gọi. Nếu trẻ nhớ số của bố mẹ, bạn bấm số và nói chuyện trước, rồi mới đưa máy cho trẻ.

Khi có người đến nhận là cha mẹ: dấu hiệu yên tâm và dấu hiệu nên dừng lại

Hầu hết các trường hợp, người chạy tới trong nước mắt chính là cha mẹ. Nhưng bạn vẫn nên để ý vài dấu hiệu trước khi buông tay trẻ, vì lúc đó bạn đang chịu trách nhiệm với đứa trẻ.

Dấu hiệu yên tâmDấu hiệu nên dừng lại, gọi bảo vệ hoặc 113
Trẻ chạy về phía người đó, gọi "mẹ", "bố"Trẻ lùi lại, níu chặt tay bạn, không chịu đi
Người đó gọi đúng tên trẻ, tả đúng quần áo trước khi nhìn thấyNgười đó không nói được tên trẻ hoặc nói ngập ngừng
Có ảnh trẻ trong điện thoại, có người khác đi cùng xác nhậnNgười đó vội vàng, muốn đưa trẻ đi ngay, né bảo vệ
Người đó đồng ý ra quầy dịch vụ hoặc chờ bảo vệ tớiNgười đó khó chịu khi bạn đề nghị chờ người quản lý

Nếu có điều gì khiến bạn lăn tăn, cứ nói nhẹ nhàng: "Anh chị chờ chút, bảo vệ đang tới để ghi lại cho đúng quy trình." Cha mẹ thật sẽ hiểu, thậm chí cảm ơn bạn đã cẩn thận với con họ.

Trẻ lớn hơn, trẻ không nói được, trẻ khuyết tật

Trẻ từ khoảng bảy tám tuổi thường biết tên trường, tên bố mẹ, có khi nhớ số điện thoại. Với trẻ lớn, bạn có thể hỏi trẻ muốn làm gì: gọi bố mẹ, đứng chờ ở cổng, hay ra chốt bảo vệ. Cho trẻ quyền chọn giúp trẻ bình tĩnh và tự tin hơn. Tuy vậy, vẫn không nên để trẻ đi theo bạn tới nơi khác hay lên xe của bạn.

Có những trẻ không nói, không trả lời, hoặc phản ứng mạnh khi bị chạm vào — đó có thể là trẻ có khó khăn về giao tiếp. Đừng ép trẻ nhìn vào mắt hay trả lời; giữ khoảng cách, nói ít, để ý xem trẻ có đeo vòng tay, thẻ tên, móc khoá ghi thông tin không. Trẻ có thể chạy rất nhanh về phía đường xe hay mặt nước, nên ưu tiên đứng chắn ở phía nguy hiểm.

Trong mọi trường hợp, nguyên tắc vẫn giữ nguyên: ở gần chỗ gặp, báo người quản lý hoặc 113, và chỉ giao trẻ cho người trẻ nhận ra hoặc cơ quan có trách nhiệm. Những trường hợp khó, cứ ưu tiên gọi 113 sớm hơn thay vì cố tự xoay xở.

Sau khi trẻ đã về với gia đình

Khoảnh khắc cha mẹ ôm được con thường rất xúc động, và nhiều người muốn cảm ơn rối rít, xin số điện thoại, có người muốn biếu quà. Bạn nhận lời cảm ơn là đủ; không cần kể dài về việc trẻ đã khóc thế nào hay cha mẹ đã sơ suất ra sao. Nếu cha mẹ hỏi, chỉ kể ngắn: gặp con ở đâu, lúc mấy giờ, con đã nói gì. Những chi tiết đó giúp họ hiểu con đã đi theo hướng nào để lần sau dặn con cho đúng.

Có khi người lớn đi cùng không phải cha mẹ mà là ông bà, người giúp việc hay anh chị lớn. Họ thường sợ bị trách hơn ai hết. Một câu "bé ngoan lắm, đứng yên chờ đúng chỗ" vừa thật vừa giúp họ bớt run, và giúp trẻ nhớ rằng mình đã làm đúng khi đứng yên.

Nếu sự việc xảy ra ở siêu thị, trung tâm thương mại hay khu vui chơi, bạn có thể góp ý với quầy dịch vụ những gì thấy chưa ổn: không có loa, bảo vệ tới chậm, không có chỗ cho trẻ lạc chờ. Góp ý như vậy giúp những đứa trẻ khác lần sau. Còn bản thân trẻ thì không cần trở thành nhân vật của một bài đăng nào; việc tốt đã xong khi trẻ về đúng vòng tay người thân.

Câu hỏi thường gặp

Gặp trẻ đi lạc vào buổi tối, không có ai quanh đó thì sao?

Gọi 113 ngay, nói rõ địa điểm và đặc điểm của trẻ, rồi ở lại cùng trẻ ở chỗ có đèn và có người qua lại. Nếu gần trụ sở công an cấp xã, có thể đưa trẻ tới đó, tốt nhất là cùng một người lớn khác. Không đưa trẻ về nhà riêng để chờ tới sáng.

Có nên đăng ảnh trẻ lên nhóm cư dân để tìm bố mẹ nhanh hơn không?

Không nên tự đăng ảnh rõ mặt kèm thông tin nhận dạng của trẻ. Nếu cần lan truyền thông tin, để công an hoặc ban quản lý làm, hoặc chỉ viết bằng chữ đặc điểm chung và nơi trẻ đang được giữ. Ảnh trẻ em trên mạng không thu hồi được, kể cả khi bài đã xoá.

Người tự xưng là bà nội đến nhận nhưng trẻ không nhận ra thì xử lý thế nào?

Đừng giao trẻ. Mời người đó chờ cùng bảo vệ hoặc gọi 113 để cơ quan có trách nhiệm xác minh. Người thân thật sự sẽ hiểu và chấp nhận chờ. Trẻ nhỏ đôi khi hoảng quá mà không nhận ra người quen, nên không cần nghi ngờ gay gắt, chỉ cần làm đúng quy trình.

Giúp trẻ đi lạc có bị liên luỵ gì về pháp lý không?

Nếu bạn ở lại chỗ gặp, báo người quản lý hoặc công an và giao trẻ qua kênh chính thức, bạn đang làm đúng và được bảo vệ. Rủi ro chỉ tăng khi tự ý đưa trẻ đi nơi khác hay giữ lâu. Nếu gặp tình huống phức tạp, có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để rõ quyền và trách nhiệm.

Trẻ nói nhà ở ngay gần đây và đòi bạn dẫn về, có nên dẫn không?

Nên thận trọng. Trẻ nhỏ thường nói "nhà con gần đây" dù không chắc đường về. Báo bảo vệ, công an cấp xã hoặc gọi 113 để họ cùng đi xác minh. Nếu là trẻ lớn biết rõ đường và nhà chỉ cách vài bước, có thể đi cùng một người lớn khác, đứng ngoài cổng chờ người nhà ra.

Làm sao dạy con mình biết làm gì khi bị lạc?

Dạy con đứng yên tại chỗ, tìm nhân viên mặc đồng phục hoặc một người mẹ đang dắt con nhỏ để nhờ giúp, và học thuộc tên bố mẹ cùng số điện thoại. Tập qua trò chơi đóng vai ở nhà hiệu quả hơn dặn dò. Không doạ con bằng chuyện bị bắt cóc, vì trẻ sợ quá sẽ không dám nhờ ai.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138